Xã hội hóa giáo dục là gì? Bản chất của xã hội hóa giáo dục tại Việt Nam

xã hội hóa giáo dục là gì
5 (100%) 1 vote

Tại Việt Nam, xã hội hóa giáo dục đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền giáo dục quốc dân. Vậy xã hội hóa giáo dục là gì? Bản chất của xã hội hóa giáo dục.

Xã hội hóa giáo dục là gì?

xã hội hóa giáo dục là gì

Việt Nam luôn coi giáo dục là quốc sách hàng đầu trong xây dựng và phát triển đất nước. Trong đó, Đảng và Nhà nước đặc biệt chú trọng tới vấn đề xã hội hóa giáo dục. Cùng tìm hiểu xã hội hóa giáo dục là gì. Bản chất của xã hội trong sự nghiệp giáo dục.

Trước hết cần phải hiểu rõ về thuật ngữ xã hội hóa. Đây là thuật ngữ còn tương đối mới tại Việt Nam. Thuật ngữ này lần đầu tiên xuất hiện trong Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa VII.

Có thể hiểu nôm na xã hội hóa là quá trình chuyển giao những nội dung, nhiệm vụ thuộc về quyền hạn và trách nhiệm của Nhà nước sang cho người dân và các lực lượng khác ngoài nhà nước theo quy định của nhà nước. Vậy xã hội hóa giáo dục là gì và được hiểu như thế nào.

Trên thế giới, thuật ngữ xã hội hóa giáo dục tùy theo từng quốc gia, dân tộc mà có nhiều cách hiểu khác nhau với nội hàm ý nghĩa liên quan đến các khía cạnh khác nhau như: xã hội học tập (learning society), giáo dục suốt đời (langlife education), phi tập trung hóa (decentralizatlon) hay giáo dục cộng đồng (comunity education)…

Quan điểm của UNESCO về giáo dục của trong thế kỷ XXI đó là: Xã hội học tập là giáo dục cho mọi người và mọi người cùng làm giáo dục.

Không chỉ riêng Việt Nam, xã hội hóa giáo dục đã đang và sẽ tiếp tục là nhiệm vụ được các nước trên thế giới đẩy mạnh. Không chỉ các nước nghèo mà ngay tại các quốc gia giàu có, chủ trương xã hội hóa giáo dục cũng rất được coi trọng.

Tại Việt Nam, điều 12, Luật Giáo dục năm 2005 quy định về Luật Xã hội hóa sự nghiệp giáo dục. Theo đó, việc phát triển giáo dục, xây dựng một xã hội học tập được coi là sự nghiệp lâu dài của Nhà nước và của toàn dân.

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong công cuộc phát triển sự nghiệp giáo dục. Nhà nước thực hiện đa dạng hóa các loại hình trường học và các hình thức giáo dục. Nhà nước khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân ngoài nhà nước tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục.

Mọi tổ chức, mọi gia đình và tất cả công dân đều có trách nhiệm chăm lo sự nghiệp giáo dục. Tất cả phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng và phát triển môi trường giáo dục lành mạnh và an toàn. Xã hội hóa giáo dục đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của toàn xã hội hướng tới sự phát triển chung của cả nền giáo dục.

Chủ trương xã hội hóa giáo dục tại Việt Nam

Hiểu đúng bản chất của xã hội hóa giáo dục

bản chất của xã hội hóa giáo dục

Để hiểu chính xác và sâu sắc về thuật ngữ xã hội hóa giáo dục cũng là điều rất đáng bàn. Với phần lớn người dân Việt Nam và cả một bộ phận không nhỏ cán bộ nhiều cơ quan và địa phương chỉ hiểu đơn giản việc người dân đóng góp công sức tiền bạc để đóng học phí, xây dựng cơ sở vật chất nhà trường, tài trợ kinh phí cho nhà trường mua thêm các vật dụng trang thiết bị… đã gọi là xã hội hóa giáo dục.

Như vậy là không đúng và hiểu sai về bản chất của xã hội hóa giáo dục. Phải hiểu đúng bản chất xã hội hóa giáo dục để vận động được sự tham gia rộng rãi của các cá nhân, tổ chức và các lực lượng xã hội. Cải tiến môi trường kinh tế xã hội trong và ngoài nước, tạo điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư đẩy mạnh trong lĩnh vực giáo dục, tạo điều kiện thuận lợi và chuẩn bị tối đa các nguồn lực phát triển ngành giáo dục.

Dù xã hội hóa giáo dục có rất nhiều tiềm năng nhưng do nhận thức của các chủ thể còn hạn chế cộng với cơ chế chính sách còn chưa thực sự cởi mở nên các tiềm năng chưa được đánh giá đúng mực và khai thác hiệu quả.

Hiện nay, với nhiều cá nhân hay một bộ phận không nhỏ doanh nghiệp và địa phương vẫn quan niệm xã hội hóa giáo dục chỉ là thu tiền, tăng các khoản đóng góp cho nhà trường. Lối tư duy này đã và dễ dẫn tới những vấn nạn  nghiêm trọng của ngành giáo dục mà tiêu biểu là vấn đề lạm thu.

Khi xã hội hóa giáo dục bị hiểu sai dẫn tới lạm thu, hậu quả nó gây ra là gánh nặng về tài chính cho người dân. Do đó công tác truyền thông để các lực lượng xã hội làm hiểu rõ và thực hiện đúng bản chất của xã hội hóa giáo dục là điều thực sự cấp thiết trong bối cảnh hiện nay.

Vai trò của nhà nước trong thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục

vai trò của nhà nước trong xã hội hóa giáo dục

Tại Việt Nam chủ trương xã hội hóa giáo dục chính thức được đề cập và thực hiện tại Nghị định số 90-CP ngày 21/8/1997 của Chính phủ về phương hướng và chủ trương xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa… Đó là vận động và tổ chức tham gia rộng rãi của toàn dân, toàn xã hội từng bước nâng cao mức hưởng thụ các hoạt động giáo dục, dịch vụ y tế, văn hóa.

Thực tế việc tăng cường sự chia sẻ của xã hội với trách nhiệm của nhà nước trong sự nghiệp phát triển giáo dục là cần thiết và xu thế tất yếu của mỗi nước. Dù là sự chuyển giao một phần trách nhiệm của nhà nước cho các lực lượng xã hội khác nhưng không có nghĩa là nhà nước từ bỏ trách nhiệm đối với giáo dục. Không có nghĩa là nhà nước phó thác các công việc của ngành giáo dục cho các tổ chức, cá nhân và các lực lượng xã hội khác.

Thay vào đó, nhà nước sẽ là cơ quan có trách nhiệm quản lý, điều hành, giám sát các hoạt động giáo dục. Nhà nước đảm bảo các điều kiện thuận lợi để toàn xã hội tham gia các hoạt động tổ chức giáo dục.

Tại Việt Nam xã hội hóa giáo dục là cách làm giáo dục được xác định bởi các đặc điểm. Thứ nhất là huy động sức mạnh tổng lực của tất cả các ngành, các lực lượng xã hội vào ngành giáo dục. Tận dụng sức mạnh của các lực lượng xã hội lâu dài, xác định cơ chế, xây dựng chiến lược phát triển giáo dục từ cấp Trung ương tới địa phương.

Các lực lượng xã hội có thể tham gia và hoạt động giáo dục với nhiều hình thức khác nhau, đa dạng các loại hình nhà trường, làm cho giáo dục gắn bó với cộng đồng và vì lợi ích của cộng đồng.

Xã hội hóa giáo dục là mở rộng và phát triển các loại hình nhà trường bán công, dân lập, tư thục bên cạnh trường học công lập. Như vậy sẽ huy động được nhiều lực lượng xã hội tham gia và lĩnh vực giáo dục.

Xã hội hóa giáo dục là mở rộng các nguồn đầu tư, khai thác tiềm năng về mọi mặt nhân lực, vật lực tài lực từ các nhân dân. Đây là biện pháp cấp thiết trong giai đoạn nhà nước không thể có đủ kinh phí chi trả cho tất cả hoạt động giáo dục.

Vậy các nguồn thu có được từ xã hội hóa giáo dục dùng trong việc gì. Như đã biết ngân sách nhà nước chi cho giáo dục có đến 80% là được dùng để trả lương cho giáo viên. Một phần được dành chi cho việc xây dựng cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị trong nhà trường. Số ngân sách chi ra là không đủ nuôi sống cả hệ thống giáo dục. Do đó các nguồn thu có được thông qua vận động xã hội hóa giáo dục sẽ do các cơ quan, các lực lượng xã hội tự nguyện đóng góp và được nhà nước phân bổ vào các nhiệm vụ cấp thiết.

Xã hội hóa giáo dục chỉ có thể được hiện thực hóa khi có sự lãnh đạo trực tiếp sáng suốt của Đảng, vai trò giám sát quản lý giám sát chặt chẽ của nhà nước và vai trò chủ chốt của toàn ngành giáo dục.

Xã hội hóa công tác giáo dục tạo ra những điều kiện mới, những nhân tố mới trong quá trình định hướng và phát triển giáo dục. Công cuộc xã hội hóa giáo dục không chỉ là đa dạng hoá hình thức và các nguồn đầu tư cho ngành giáo dục mà quan trọng hơn cả là đa dạng hoá nội dung, hiện đại hoá chương trình giáo dục thích ứng với những đòi hỏi và sự phát triển không ngừng của xã hội.

rvcentre.edu.vn

Please follow and like us:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *