Giáo dục đặc biệt là gì? Giáo dục đặc biệt ở Việt Nam hiện nay

giáo dục đặc biệt tại việt nam
5 (100%) 1 vote

Giáo dục đặc biệt là gì? Giáo dục đặc biệt dành cho đối tượng nào? Một vấn đề trong giáo dục đặc biệt tại Việt Nam hiện nay.

Giáo dục đặc biệt là gì?

trẻ tự kỷ

Giáo dục đặc biệt là chương trình giáo dục được thiết kế riêng cho các đối tượng học sinh đặc biệt. Đó là đối tượng trẻ em khuyết tật, trẻ em gặp các vấn đề về tinh thần/thể chất hoặc tình cảm khiến trẻ không thể hòa nhập và phát triển như trẻ em bình thường. Những đối tượng trẻ em này cần sự chăm sóc đặc biệt cùng chương trình học chuyên biệt.

Luật Người khuyết tật năm 2010 quy định, phương thức giáo dục người khuyết tật bao gồm giáo dục hòa nhập, giáo dục bán hòa nhập và giáo dục chuyên biệt.

Trong đó, người khuyết tật chủ yếu được áp dụng phương pháp giáo dục hòa nhập. Giáo dục bán hòa nhập và giáo dục chuyên biệt được áp dụng trong trường hợp chưa đủ điều kiện để người khuyết tật học tập theo phương thức giáo dục hòa nhập.

Trong giáo dục đặc biệt gồm hai khái niệm chủ đạo. Trong đó, giáo dục chuyên biệt áp dụng đối với ba nhóm đối tượng chính là khiếm thính, khiếm thị và chậm phát triển & đa tật. Khái niệm còn lại là giáo dục hòa nhập.

Giáo dục hòa nhập là giúp đỡ người khuyết tật sống và tham gia vào môi trường sống xung quanh cùng tất cả mọi người. Giúp người khuyết tật có cơ hội hòa đồng cùng mọi người, tham gia và tất cả các hoạt động học tập, vui chơi, giải trí…

Một quan niệm sai lầm về người khuyết tật vẫn còn phổ biến đó là người bị khiếm khuyết một bộ phận nào đó trên cơ thể thì sẽ được bù đắp lại bằng những thứ khác. Ví dụ người ta vẫn hay cho rằng những người bị khiếm thị tuy mất đi đôi mắt nhưng lại được bù lại bởi khả năng cảm nhận và xác định phương hướng tốt.

Cần nói rõ nếu bản thân người khuyết tật không được trời phú “mất cái này lại được bù cái khác”. Tất cả đều được rèn luyện trong môi trường giáo dục hòa nhập.

Người khuyết tật bao giờ cũng mang trong mình nỗi tự tin mặc cả rất lớn vì những khiếm khuyết của bản thân. Từ cảm giác tự ti, họ thu mình lại sống khép kín và rất ngại tiếp xúc với người ngoài. Lâu dần thái độ sống như vậy sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng cuộc sống, dẫn tới thiếu hiểu biết kỹ năng sống hay thậm chí là trầm cảm.

Do vậy, giáo dục hòa nhập cho người khuyết tật là đối tượng rất đặc biệt và cực kỳ nhạy cảm đòi hỏi sự kiên trì cũng như phương pháp giáo dục đặc biệt.

Môi trường giáo dục đặc biệt là các cơ sở chuyên biệt, cơ sở giáo dục hòa nhập nơi chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy dỗ trẻ em là người khuyết tật. Giáo viên tại các cơ sở giáo dục chuyên biệt, giáo dục hòa nhập được đào tạo theo chương trình và phương pháp khác với các ngành sư phạm thông thường.

Các cơ sở/trung tâm giáo dục đặc biệt là nơi cung cấp nội dung chương trình, trang thiết bị cơ sở vật chất, tài liệu dạy và học. Đồng thời cung cấp các dịch vụ tư vấn và hỗ trợ giáo dục, tổ chức giáo dục phù hợp với từng đối tượng người khuyết tật.

Nhiệm vụ của các cơ sở/trung tâm giáo dục đặc biệt là:

  • Phát hiện người khuyết tật để kịp thời tư vấn và lựa chọn phương thức giáo dục phù hợp
  • Thực hiện các biện pháp can thiệp sớm đối với người khuyết tật tại cộng đồng
  • Lựa chọn hình thức giáo dục phù hợp nhằm tư vấn tâm lý, sức khỏe và hướng nghiệp cho đối tượng người khuyết tật
  • Tích cực hỗ trợ cho người khuyết tật tại gia đình, cơ sở giáo dục để họ hòa nhập với cộng đồng
  • Cung cấp nội dung chương trình học, trang thiết bị cơ sở vật chất, tài liệu dạy và học chuyên biệt phù hợp với từng dạng tật và mức độ khuyết tật.

Một số vấn đề của giáo dục đặc biệt tại Việt Nam

giáo dục đặc biệt tại việt nam

Theo số liệu thống kê của TS Nguyễn Quốc Anh –  Giám đốc Trung tâm Thông tin và Tư liệu Dân số năm 2010, số người khuyết tật ở Việt Nam ước tính khoảng 5,1 triệu người, trong đó có khoảng 1,1 triệu người khuyết tật hạng nặng (chiếm 21,5% tổng số người khuyết tật cả nước).

Nếu ước tính tỷ lệ các dạng khuyết tật thì cả nước hiện có 29% số người khuyết tật vận động, 17% người khuyết tật tâm thần, 14% người khuyết tật thị giác, 9% người khuyết tật thính giác, 7% người khuyết tật ngôn ngữ, 7% người khuyết tật trí tuệ và 17% các dạng tật khác. Tuy nhiên đây chỉ là những thông số ước tính khá chung chung, hiện cả nước chưa có con số thống kê chi tiết nào về số người khuyết tật.

Việc không có con số thống kê chi tiết sẽ ảnh hưởng lớn tới công tác hoạch định chính sách cho đối tượng người khuyết tật. Điều này dẫn tới hệ quả cơ quan chức năng khó lòng đưa ra các chính sách hỗ trợ sát sao thiết thực với đối tượng người khuyết tật.

Nhà nước đã có nhiều chính sách, tạo điều kiện để người khuyết tật được học tập phù hợp với nhu cầu và khả năng.

Nhà nước tạo điều kiện để người khuyết tật được nhập học ở độ tuổi cao hơn so với độ tuổi quy định đối với giáo dục phổ thông; được ưu tiên trong tuyển sinh; được miễn, giảm học phí, chi phí đào tạo, các khoản đóng góp khác; được xét cấp học bổng, hỗ trợ phương tiện và công cụ học tập, được miễn, giảm một số môn học hoặc nội dung và hoạt động giáo dục đặc biệt mà khả năng của cá nhân không thể đáp ứng.

Người khuyết tật được cung cấp phương tiện, tài liệu hỗ trợ học tập chuyên biệt trong trường hợp cần thiết; người khuyết tật nhìn được học bằng chữ nổi Braille theo chuẩn quốc gia.

Tuy nhiên, một vấn đề bất cập khác hiện nay là tình trạng thiếu trầm trọng giáo viên chuyên ngành giáo dục đặc biệt.

Hiện cả nước chỉ có 2 cơ sở đào tạo chuyên ngành Giáo dục đặc biệt trình độ cử nhân đó là Đại học Sư phạm Hà Nội và ĐH Sư phạm TP HCM. Ngoài ra chỉ có thêm ba trường cao đẳng có đào tạo chuyên ngành này là Cao đẳng Mẫu giáo trung ương Hà Nội, Nha Trang, TP HCM.

Ngành đào tạo ít cùng với chỉ tiêu tuyển sinh thấp khiến số lượng giáo viên chuyên ngành giáo dục đặc biệt ngày càng khan hiếm. Mỗi năm, hai khóa Giáo dục đặc biệt của hai trường ĐH Sư phạm Hà Nội và Sư phạm TP.HCM chỉ tuyển sinh từ 30 đến 40 chỉ tiêu.

Theo PGS Phạm Minh Mục, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giáo dục đặc biệt (Viện Khoa học giáo dục Việt Nam) cho hay, tất cả sinh viên chuyên ngành Giáo dục đặc biệt từ bậc mầm non đến THPT ra trường 100% các em có việc làm đúng chuyên ngành. Thậm chí thu nhập của giáo viên chuyên ngành giáo dục đặc biệt còn cao hơn từ 2- 5 lần so với giáo viên thông thường.

Tuy nhiên, ngày này vẫn không thu hút sinh viên bởi công việc chăm sóc và đào tạo người khuyết tật vô cùng vất vả đòi hỏi sự kiên trì và lòng nhiệt tình. Dù vậy, giáo viên giáo dục đặc biệt còn không có biên chế nên phần lớn người trẻ không mặn mà với công việc này.

rvcentre.edu.vn

Please follow and like us:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *