Chất lượng giáo dục là gì? Quan điểm về chất lượng giáo dục Việt Nam hiện nay

chất lượng giáo dục
5 (100%) 1 vote

Chất lượng giáo dục là gì? Đánh giá về chất lượng giáo dục tại Việt Nam. Quan điểm của các nhà chuyên môn về chất lượng giáo dục Việt Nam.

Chất lượng giáo dục là gì?

Chất lượng giáo dục là một thuật ngữ chuyên ngành được đề cập rất nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng. Thuật ngữ này gây ra nhiều tranh cãi trong ngành bởi nhiều hướng tiếp cận khác nhau và cách hiểu khác nhau.

chất lượng giáo dục

Mỗi nhóm người, mỗi đối tượng trong xã hội có cách tiếp cận và lý giải khác nhau về chất lượng giáo dục. Ví dụ, giáo viên đánh giá chất lượng giảng dạy thông qua mức độ nắm vững kiến thức của học và qua thành tích các bài kiểm tra. Ngược lại, học sinh lấy việc có hiểu bài không, nắm vững kiến thức tới đâu, vận dụng lý thuyết vào bài tập thực hành như thế nào làm tiêu chuẩn đánh giá chất lượng học tập.

Tương tự, đối với một nhà trường, tỷ lệ học sinh lên lớp, học sinh giỏi – trung bình – khá là các thông số quan trọng đánh giá chất lượng môi trường giáo dục. Ở các bậc học cao hơn như trường đại học, chất lượng giáo dục cũng được đánh giá qua chất lượng đầu vào, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đạt loại xuất sắc – giỏi, tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm (đúng chuyên ngành)…

Đó là một số ít trong rất nhiều cách hiểu về chất lượng giáo dục. Ở tầm vĩ mô, một số chuyên gia giáo dục trong nước đã khái quát hóa định nghĩa chất lượng giáo dục là gì theo nhiêu tiêu chuẩn khác nhau.

Định nghĩa thứ nhất của PGS.TS. Nguyễn Văn Đản (Trường đại học Sư phạm Hà Nội) lý giải, chất lượng giáo dục là những lợi ích, giá trị, thành tựu nhất thời hoặc lâu dài mà cá nhân và xã hội có được sau quá trình học tập.

Cũng theo PGS.TS. Nguyễn Văn Đản, dưới góc độ quản lý giáo dục thì biểu hiện của chất lượng giáo dục là học sinh vừa nắm được các kiến thức, kỹ năng vừa có phương pháp và thái độ học tập đáp ứng nhu cầu từng bậc học, khi chuyển sang học nghề hoặc ra ngoài lao động.

Nếu xét góc độ giáo dục học thì chất lượng giáo dục học là những quy chuẩn nằm trong phạm vi đánh giá sự phát triển của cá nhân sau quá trình học tập. Cùng với đó là sự phát triển xã hội sau khi cá nhân này tham gia vào các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Cũng theo PGS.TS. Nguyễn Văn Đản, nếu tiếp cận theo hướng mục tiêu giáo dục thì chất lượng giáo dục chính là chất lượng các hoạt động của người học. Các hoạt động phải đáp ứng yêu cầu về mục tiêu của cá nhân và yêu cầu của xã hội đề ra.

Một cách định nghĩa khác cho chất lượng giáo dục là gì của TS Tô Bá Trượng (Viện chiến lược và Chương trình giáo dục). Ông cho rằng chất lượng giáo dục chính là chất lượng con người được đào tạo từ các hoạt động giáo dục. Chất lượng con người ở đây được đánh giá thông qua hai mặt: một là phẩm chất của bản thân con người đó và hai là giá trị của con người đó gắn liền với yêu cầu của đời sống xã hội. Xã hội hiện đại ngày nay quan niệm chất lượng giáo dục phải đảm bảo 2 thuộc tính cơ bản là tính toàn diện và tính phát triển.

Còn PGS.TSKH Bùi Mạnh Nhị (Trường đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh) nhấn mạnh cách hiểu phổ biến hiện nay về chất lượng giáo dục chính là sự đáp ứng mục tiêu đề ra của công tác giáo dục.

Thuật ngữ chất lượng giáo dục là gì đã được Bộ GD&ĐT giải thích trong thông tư Số 61/2012/TT-BGDĐT ngày 28/2/2012.

Theo đó, chất lượng giáo dục là sự đáp ứng mục tiêu của hệ thống các cơ sở giáo dục hoặc chương trình giáo dục, đáp ứng các yêu cầu của Luật giáo dục, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục, Luật giáo dục đại học, phù hợp với nhu cầu sử dụng nhân lực cho sự phát triển kinh tế – xã hội của địa phương và cả nước.

Quan điểm về các tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục

Theo đánh giá của Viện Chiến lược và chương trình giáo dục, giáo dục Việt Nam hiện đang thiếu nhiều tiêu chuẩn chuẩn mực, dẫn tới chưa thể cụ thể hóa đánh giá chất lượng giáo dục.

tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục

Việc xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục đã gây nhiều tranh cãi trong xã hội trong nhiều năm qua.

Chương trình nghiên cứu của các chuyên gia Viện Chiến lược và chương trình giáo dục đã chỉ ra các lý thuyết cơ bản để đánh giá về tình hình giáo dục và chất lượng cơ sở giáo dục. Các chuyên gia đã cụ thể hóa thành 14 tiêu chí như sau: dân cư; chính sách phát triển giáo dục cấp; học sinh; nhận thức và thái độ của cộng đồng về giáo dục tại địa phương; chương trình giáo dục; giáo viên; bậc học, đầu tư cho giáo dục; cơ sở vật chất kỹ thuật; bộ máy quản lý trường, hoạt động giáo dục; hoạt động khai thác và sử dụng nguồn lực; sự phát triển của học sinh, sự phát triển của giáo viên và lợi ích xã hội.

Trong số này, các nhà chuyên môn đánh giá chất lượng giáo dục tập trung vào một số tiêu chí cơ bản đó là: tỷ lệ học sinh nhập học đúng độ tuổi, tỷ lệ lưu ban, bỏ học; thời lượng học tập của học sinh, tỷ lệ học sinh hoàn thành cấp học; đầu tư ngân sách cho giáo dục;

đội ngũ giáo viên, đạo đức của học sinh; mức độ nhận thức về kỹ năng và thể lực của học sinh và tiêu chí cuối cùng là tình trạng người học tốt nghiệp có việc làm (đúng ngành) cũng như khả năng đáp ứng yêu cầu của công việc.

Mặt khác, quan điểm của một số chuyên gia cũng theo nhiều hướng khác nhau. TS Nguyễn Anh Dũng (Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục) cho rằng đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông cần dựa vào các tiêu chí đó là: chất lượng nguồn đầu vào, quá trình giáo dục và chất lượng đầu ra của sản phẩm được cơ sở đào tạo.

Bên cạnh 3 tiêu chí chủ chốt này còn một số yếu tố khác tác động tới quá trình đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông. Đó là chương trình học hay nội dung sách giáo khoa, chất lượng giáo viên, phương pháp và các công cụ hỗ trợ trong quá trình dạy và học và yếu tố cuối cùng là công tác kiểm tra đánh giá quá trình học tập của học sinh.

PGS.TS Nguyễn Đức Trí (Viện Chiến lược và chương trình giáo dục) có quan điểm tương tự TS Nguyễn Anh Dũng về đánh giá chất lượng giáo dục trung học chuyên nghiệp. Ông Trí cũng quan điểm, chất lượng giáo dục được đánh giá bằng đầu nguồn sản phẩm đầu vào, nguồn đầu ra của sản phẩm giáo dục. Bên cạnh đó, ông cũng cho rằng chất lượng giáo dục trung học chuyên nghiệp bị tác động bởi hai yếu tố gọi là giá trị gia tăng và giá trị học thuật – tri thức.

Trong đó giá trị gia tăng là sự tăng trưởng, phát triển tích cực về trí tuệ và nhân cách của đối tượng người học. Còn giá trị học thuật – tri thức là chất lượng và uy tín của đội ngũ giáo viên nhà trường.

rvcentre.edu.vn

Please follow and like us:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *